Je kunt je goed voelen en toch verdriet hebben

Je kunt je goed voelen en toch verdriet hebben

Van buiten voel ik me goed. Ik lach, ik praat, ik ga door met mijn dagelijkse bezigheden. Misschien zou iemand die mij ziet zelfs denken dat het eigenlijk best goed met me gaat. Maar vanbinnen voelt het heel anders. Daar zit verdriet. Gemis. En soms vooral een soort leegte die moeilijk te verwoorden is.

En misschien is dat wel iets wat we vaak vergeten wanneer we naar iemand kijken. We zien hoe iemand functioneert, maar niet wat er vanbinnen gebeurt en wat die persoon echt meemaakt. Ik hoef niet de hele dag verdrietig te zijn om iemand te missen. Ik hoef niet constant met mijn hoofd bij het afscheid te zitten om te voelen dat het pijn doet. Soms kan ik me oprecht goed voelen en tegelijkertijd ineens geconfronteerd worden met dat gemis. Een liedje, een herinnering, een bepaalde plek, een gedachte. En opeens voel ik weer die lege plek die zo moeilijk te negeren is.

In het verleden vluchtte ik voor dat verdriet. Voor de pijn die gemis en afscheid kunnen oproepen. Ik zocht afleiding in werk, in drank of soms in dingen die nog veel verder gingen, als een manier om te ontsnappen aan mijn gevoelens. Alles was beter dan voelen wat er vanbinnen gebeurde. Want als je vlucht, hoef je even niet te voelen. Maar het verdriet verdwijnt daardoor niet. Het wacht gewoon totdat je weer stil komt te staan en je weer met jezelf geconfronteerd wordt.

Nu probeer ik het anders te doen. Ik laat het toe. Ook dit gevoel mag er zijn. Het verdriet, het gemis, de leegte. Niet omdat ik het prettig vind, maar omdat het bij het mens zijn hoort en deel uitmaakt van ons bestaan. We zijn niet alleen maar gemaakt om gelukkig te zijn. Soms doet het leven gewoon pijn, en dat is een realiteit die we moeten accepteren.

Na het afscheid van Christine (psychotherapeute Ambit Woerden) merk ik dat misschien wel sterker dan ik had verwacht. Ik mis niet alleen Christine als persoon, met haar unieke kwaliteiten en karakter. Ik mis ook wat onze gesprekken voor mij betekenden. De ruimte waarin ik mezelf kon laten zien en kwetsbaar kon zijn. De gesprekken waarin ik niet hoefde uit te leggen waarom iets mij raakte, omdat zij dat al begreep. De veiligheid om dingen te voelen die ik jarenlang misschien liever wegduwde en negeerde.

Dat valt niet zomaar weg omdat een behandeling eindigt of omdat de tijd verstrijkt.

En toch gaat het leven door, met al zijn dagelijkse routines. Dat vind ik soms bijna vreemd en verwarrend. De wereld draait gewoon verder terwijl er in mijn eigen binnenwereld iets veranderd is en ik met mijn emoties worstel. Mensen gaan naar hun werk, winkels gaan open en sluiten weer. Auto's rijden voorbij. Ik zet muziek aan, verzorg mijn planten, maak plannen en kan zelfs genieten van de kleine dingen. En ondertussen draag ik dat gemis met me mee, als een schaduw die altijd aanwezig is.

Vroeger dacht ik misschien dat herstellen betekende dat het verdriet uiteindelijk helemaal zou verdwijnen en dat alles weer normaal zou zijn. Inmiddels denk ik daar anders over en heb ik een nieuw perspectief ontwikkeld. Misschien gaat het niet om het verdwijnen van verdriet. Misschien gaat het erom dat je leert dat verdriet naast het leven mag bestaan en dat het een onderdeel is van wie we zijn.

Dat je kunt lachen terwijl je iemand mist, en dat je een goede dag kunt hebben terwijl je hart pijn doet. Dat je vooruit kunt kijken zonder te doen alsof het verleden je niets meer doet en zonder dat je je gevoelens moet onderdrukken.

Ik hoef mijn verdriet niet weg te duwen om verder te kunnen. Ik hoef er ook niet meer voor te vluchten of het te verbergen. Ik mag het voelen, ook als het leeg voelt en zelfs als het pijn doet, omdat dat een deel van mijn reis is.

Want misschien is dat wel een vorm van helen: niet langer vluchten voor wat pijn doet, maar leren dat ook verdriet, gemis en leegte een waardevolle plek mogen hebben in je leven. Omdat ook dat, met al zijn diepte en betekenis, bij mens zijn hoort, en ons helpt om te groeien en te begrijpen wie we werkelijk zijn.