We zijn gewend om psychische pijn te zien als iets wat weg moet.
Angst moet minder. Somberheid moet verdwijnen. Onrust moet worden behandeld. En als we vastlopen, zoeken we naar manieren om zo snel mogelijk weer te kunnen functioneren.
Maar wat als psychische pijn soms ook iets probeert te vertellen?
Wat als er achter die pijn een boodschap zit?
Ik ben daar zelf steeds anders naar gaan kijken. Misschien ontstaat een deel van onze innerlijke strijd wel doordat de manier waarop we hebben geleerd te leven niet meer past bij wie we diep vanbinnen zijn.
Vanaf het moment dat we geboren worden, worden we gevormd. Door onze ouders, school, vrienden, relaties, de maatschappij en alles wat we meemaken. We leren wat goed en fout is. We leren hoe we ons moeten gedragen. We leren wat anderen aantrekkelijk, succesvol of normaal vinden.
En ondertussen bouwen we een beeld van onszelf op.
Voor mij is dat een deel van wat ik het ego noem.
Dat ego is niet per definitie slecht. Het probeert ons ook te beschermen. Als je gekwetst bent, leer je misschien afstand houden. Als je bent afgewezen, leer je misschien jezelf aan te passen. Als je vaak bent beoordeeld, ga je misschien voortdurend kijken naar hoe anderen naar jou kijken.
Op een bepaald moment weet je bijna niet beter meer.
Je denkt dat dit is wie je bent.
Maar diep daaronder kan iets anders blijven bestaan. Noem het je ziel, je bewustzijn, je kern of gewoon je werkelijke zelf. Voor mij gaat dat deel minder over presteren en oordelen en meer over liefde, verbinding en werkelijk jezelf durven zijn.
En wat gebeurt er wanneer die twee steeds verder uit elkaar komen te liggen?
Wanneer je van binnen verlangt naar verbinding, maar jezelf hebt aangeleerd mensen op afstand te houden?
Wanneer je verlangt naar vrijheid, maar voortdurend bezig bent met wat anderen van je vinden?
Wanneer je lichaam om rust vraagt, maar je hoofd zegt dat je door moet gaan?
Dan ontstaat er strijd.
Misschien kunnen psychische klachten soms ook binnen die strijd worden begrepen. Niet als bewijs dat er iets mis met je is, en ook niet alsof iedere psychische aandoening simpelweg een spiritueel probleem zou zijn. Psychische klachten kunnen allerlei biologische, psychologische en sociale oorzaken hebben.
Maar pijn kan óók informatie bevatten.
Misschien zegt angst soms: ik voel me hier niet veilig.
Misschien zegt uitputting soms: je gaat al te lang over je grenzen.
Misschien zegt leegte soms: het leven dat je leidt voelt niet meer als jouw leven.
En misschien zegt verdriet soms gewoon: dit betekent iets voor mij.
Dat vind ik een heel andere manier van kijken.
Niet alleen vragen:
Hoe krijg ik dit gevoel weg?
Maar ook:
Wat probeert dit gevoel mij te vertellen?
Dat betekent niet dat we psychische pijn moeten romantiseren. Sommige pijn is verschrikkelijk en verdient gewoon goede professionele hulp.
Maar naast behandelen mogen we misschien ook leren luisteren.
Want soms is herstel niet teruggaan naar degene die je vóór je klachten was.
Soms is herstel juist ontdekken dat je niet meer terug hoeft.
Dat je oude manieren van overleven je ooit hebben geholpen, maar niet voor altijd hoeven te bepalen wie je bent.
En misschien begint echte verandering wel op het moment dat we stoppen met alleen maar tegen onze pijn te vechten en voorzichtig durven vragen:
Als deze pijn een stem had, wat zou ze mij dan proberen te vertellen over wie ik werkelijk wil zijn?
Reactie plaatsen
Reacties